‘Yıldız Savaşları’ Projesi

Asıl ismi Stratejik Savunma Girişimi (Strategic Defense Initiative) olan, medya tarafından ise Yıldız Savaşları olarak adlandırılan projenin amacı Amerika’yı Sovyet füze tehdidine karşı korumaktı. Sovyetlerin uzun menzilli stratejik füzelerini, uzaydan atılacak füzelerle etkisiz hale getirme çalışmalarını içeren bu proje ile Sovyetlerin kıtalararası stratejik füzelerdeki üstünlüğünün kırılması hedefleniyordu.

Projenin esası, uzayda kurulacak istasyonlardan veya platformlardan, lazer ışınları vasıtasıyla; Rusya’dan Amerika’ya gönderilecek kıtalararası füzeleri, daha havada iken yok etme amacına yönelikti.

Proje ilk olarak Başkan Ronald Reagan tarafından 23 Mart 1983’te kamuoyuna şu çağrı ile açıklandı:

‘… Ülkemizde bize atom silahlarını veren bilim topluluğuna, şimdi bütün yeteneklerini insanlık ve dünya barışı uğruna kullanmaları çağrısında bulunuyorum: Bize bu nükleer silahları etkisiz ve modası geçmiş hale getirecek bir şey verin.’

Ronald Reagan

Sovyet atom silahları, Sovyetler Birliği’nin süper güç statüsünün kilit taşıydı ve bu önemli koz bir anda anlamını yitirebilirdi. Bu açıklama bundan dolayı Sovyetleri bir hayli tedirgin etmiş bulunuyordu.

Ancak Amerikan medyası ve savunma konuları ile ilgilenen entelektüeller Yıldız Savaşları projesine uygulanabilir olmadığı gerekçesi ile karşı çıktılar. Stratejik Savunma Girişimi’nin gerçekleştirilebilir olup olmadığına dair çok sayıda tartışma yapılırken proje gerçekleştirilebilse dahi çok uzun zaman alacağından ötürü de bir kesim tarafından eleştirilmekteydi. Dönemin İngiliz Dışişleri Bakanı Geoffrey Howe ‘uzayda bir Maginot Hattı’ yaratmaya karşı uyarıda bulunuyordu:

‘Konuşlandırma işi uzun yıllar alır. Uzun güvensizlik ve istikrarsızlık yılları hedefimiz olamaz. Bütün müttefikler, her aşamada NATO topraklarının güvenliğinin bölünmez olduğu duygusunu paylaşmaya devam etmelidir. Aksi takdirde, ittifakın ikiz sütunlarından birbirinden ayrılır ve yıkılabilir.’

Bu açıklamanın ikinci cümlesinde geçen, güvenliğin bölünmez olduğuna dair duygunun sarsılmaması gerektiğine dair uyarı Amerika’nın böyle bir savunma sistemini hayata geçirmesi durumunda Avrupa’yı yalnız bırakabileceğine dair endişeleri vurgulamaktadır.

Stratejik Savunma Girişimi’nin bir diğer amacının ise ekonomik olarak dar boğazda olan Sovyetleri silahlanma yarışının içine çekerek çökertmek olduğu da söylenmektedir. Bu bakımdan maliyeti çok yüksek olan böylesi büyük bir proje Sovyet ekonomisinin yarışabileceği türden değildi. Bundan dolayıdır ki, 1985 yılından itibaren Gorbaçov, Amerika ile münasebetlerinde, bu uzay yarışını sona erdirmek, Amerika ile bir uzlaşmaya vararak, Amerika’yı Yıldız Savaşları tasarısından vazgeçirmek için yoğun çabalar harcamıştır. Bu amaçla Gorbaçov ile Başkan Reagan arasında bir takım zirve toplantıları gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden ise bir sonuç elde edilememiştir.

Sovyetlerin dağılması ve Soğuk Savaş’ın sona ermesi ile Stratejik Savunma Girişimi de gündemden düştü ve 1993 yılında Bill Clinton’ın başkanlık döneminde girişim resmen sonlandırıldı.

2000’li yıllarda Başkan George W. Bush tarafından bu girişim Ulusal Füze Savunma Sistemi olarak tekrar canlandırıldı. Son yıllarda Wikileaks’in sızdırdığı diplomatik belgelere dayanarak İngiliz Daily Telegraph gazetesi, Amerika ile Çin arasında uzayda silahlanma yarışı olduğuna dair bir haber yayınladı. Çin’in 2007 yılında bir uyduyu vurarak sistemini test etmesi ABD’nin tepkisini çekmiş ve ABD de aynı şekilde sorunlu bir uyduyu vurarak Çin’e mesaj göndermişti. Bu yaşanılanlar ise terk edilen Reagan’ın yıldız savaşları programının tekrar başlatıldığına dair endişeleri arttırmış oldu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.